Haberler
Eğitim
Sağlık Personeline Tükenmişlik Sendromu Eğitimi Verildi
Eğitim
Sağlık Personeline Tükenmişlik Sendromu Eğitimi Verildi
Sağlık Personeline Tükenmişlik Sendromu Eğitimi Verildi

İl Sağlık Müdürlüğümüz Konferans Salonunda 04.12.2009 tarihinde saat 15;30 ' da Müdürlüğümüz Personeline Uzman Psikolog Sadık ÇEVİK tarafından eğitim semineri verildi.
Tükenmişlik Sendromu; Kişinin profesyonel iş yaşamında ve diğer insanlarla olan ilişkilerinde olumsuzluklara yol açan özsaygı yitimi, kronik yorgunluk; çaresizlik ve umutsuzluk duygularının gelişimi ile birlikte seyreden fiziksel, duygusal ve entelektüel tükenmeyle karakterize bir sendrom olarak tanımlamıştır.
Tükenmişlik;
Kişilerin mesleğin amacından kopması
Hizmet götürdüğü insanlarla artık gerçekten ilgilenemiyor oluşu
Aşırı stres ve doyumsuzluğa tepki olarak kişinin kendini psikolojik olarak işinden geri çekmesi
Tükenmenin iş kaybından aile içi ilişki sorunlarına, psikosomatik hastalıklardan alkol-madde-sigara kullanımına ve hatta uykusuzluk, depresyon gibi ruhsal hastalıklara kadar uzanan çok çeşitli ciddi sonuçları vardır.
Tükenmişlik Sendromunun Oluşmasında Etkili 3 durum; Rol Çatışmaları, rol belirsizliği ve aşırı yüklenme olarak sıralanabilir. Sağlık personelinde tükenmişlik sendromu oluşmasında etkili stresörler ise:
Daha kıdemli iş arkadaşları, işe yeni başlayan kişilere gerçekçi rol modelleri olabilmelidirler.
Fiziksel Stresörler
Aşırı fiziksel ve bilinçsel iş yüklenmeleri, Uzun çalışma saatleri, Uygun olmayan çalışma koşulları, Fazla mesai saatleri, Anlaşması zor yeni teknolojiler ve personel kısıntıları yüzünden artan iş talepleri, Nöbetler ve gece çalışmaları, Zaman baskısı
Sosyal Stresörler:
Rahatsız edici talepkar hastalar, Agresif hastalar ve hastalardan şiddet, Antlaşmazlıklar yüzünden davalar açılması, Saygının olmaması, Meslektaşlarıyla çatışmalar yaşama
Psikolojik Stresörler
Şiddetli hastalıklar ve travmalar, Hastaların durumlarının ağır olması ve ölümü, Plan yapmak için zaman yetersizliği hastaların beklentilerindeki artışlar, Rol belirsizliği ve çatışması, Sınırlı kariyer fırsatları, iş güvensizliği, Yönetimle yaşanan sorunlar, Başarı performans geribildirimleri, Sosyal olanakların ve alınan ücretin az oluşu, Hizmetçi eğitimin olmaması, işe yeni başlama, Yapılan iş yüküne karşın karar verme gücünde sorumluluğun olmaması, Hasta ve ailesinin sağlık personelini sürekli suçlama ve onlara iyi bakım ve tedavinin yapılmadığı söylenmesi, Hasta ve amirlerce yapılan taktirlerin azalması
Kimlerde daha sık görülür ?
Tükenmişlik sendromu sıklıkla hizmet sektöründe ve vardiyalı çalışanlarda gözlenir.
Yönetici kademesindekilerde kurtarıcı pozisyonundaki kişilerde yaşamsal önemi olan kararlar vermek durumunda kalan kişilerde ve takım liderlerinde görülme olasılığı daha fazladır.
Zaman baskısıyla iş yetiştirmek durumunda kalanlar,
Dikkatin keskin olması gerektiren işlerde çalışanlar,
Ufak detaylara fazlasıyla önem verilmesinin gerekli olduğu işlerde tükenmişlik sendromuna daha fazla yatkın olabiliyor.
‘Tükenmişlik sendromu doğrudan insana hizmet eden ve hizmetin kalitesinde insan faktörünün çok önemli olduğu doktor, hemşire, öğretmen, avukat, gibi işi gereği başkalarına yardım etmekle yükümlü meslek gruplarında daha çok görülmektedir.’
Tükenmişliğin Bireysel ve Organizasyonel Belirtileri:
Psikolojik belirtiler: duygusal bitkinlik, kronik bir sinirlilik hali, çabuk öfkelenme, zaman zaman bilişsel becerilerde güçlükler yaşama, hayal kırıklığı, çökkün duygu durumu, huzursuzluk, sabırsızlık, benlik saygısında düşme, değersizlik, eleştiriye aşırı duyarlılık, karar vermekte yetersizlik, boşluk ve anlamsızlık hissi, ümitsizlik.
Davranışsal belirtiler: Hatalar yapma, bazı şeyleri erteleme ya da sürüncemede bırakma, işe geç gelme, izinsiz olarak ya da hastalık nedeni ile işe gelmeme, işi bırakma eğilimi, hizmetin niteliğinde bozulma, işte ve iş dışındaki ilişkilerde bozulma, kaza ve yaralanmalarda artış, meslektaşlara ve hizmet verilen kişilere, mesleğe vb.. karşı alaycı bir tavır sergileme, işle ilgilenmek yerine başka şeylerle vakit geçirme, kuruma ilginin kaybı.
ÖNLEME VE BAŞA ÇIKMA STRATEJİLERİ
Tükenmişlik seviyesine gelmiş olan bireyin en önemli ihtiyacı güç ve inançtır. Bu aşamadan çıkış için bakış açılarının, düşünce sisteminin, değerler sıralamasının değiştirilmesi ve geliştirilmesi gerekir.
İşe başlamadan önce kişi yaptığı işin zorluklarını ve risklerini öğrenmelidir.
Tükenmenin ne olduğunun ve belirtilerinin bilinmesi kişinin kendindeki durumu erkenden tanımasını ve çözüm aramaya yönelmesini sağlayacaktır.
Kişinin insan olarak sınırlılıkları olan bir birey olduğunu ve sorumluluklarının sınırlarını bilmesi, gereksiz ve kaldıramayacağı yüklerin altına girmesini önleyebilir.
Kişi hizmet sunduğu kişilere ancak kendi sorumluluk sınırları içinde yardım edebileceğini, kurumun sınırlılıklarını kendisinin aşamayacağını, aşmasının da gerekmediğini, tüm sistemin sorunlarından değil ancak kendi yaptıklarından sorumlu olduğunu bilmelidir
Kişi yaşamının iş dışındaki alanlarını geliştirmesi için teşvik edilmelidir. Hobileri olan, sosyal ilişkileri zengin kişiler tükenmeye karşı daha donanımlıdırlar.
Kişi tatil ve dinlenme olanaklarını mutlaka kullanmalıdır. Örneğin öğle tatilini çalışarak geçirmek, işlerini bitiremediği için izin kullanmamak doğru değildir.
İşyerindeki rutin alışkanlıklarını bırakmak, monotonluğu azaltmak, örneğin her öğle tatilini aynı kişilerle aynı yerde geçirmek yerine değişik öğle tatili planları yapmak yararlı olabilir.
İş çıkışı rahatlatıcı aktivitelerde bulunmak son derece yararlıdır. Özellikle fiziksel boşalım sağlayan spor aktiviteleri yararlıdır.
Nefes alma, gevşeme teknikleri, meditasyon yapılabilir.
Aynı yerde çalışan kişilerin zaman zaman iş dışı konularda konuşmaları ve birlikte hoşça vakit geçirmeleri, aralarında daha sıcak ve yakın bir ilişki kurulmasını sağlayarak birbirlerine olan desteklerini arttırır.
Birlikte çalışanların uyumlu bir ekip çalışması içinde olmaları, aralarında adil bir görev paylaşımının olması, hem hizmetin kalitesini arttırır, hem de ilişki sorunlarını önler.
Birlikte çalışmadan doğan sorunların zamanında, sorun kronikleşmeden çözülmesi gereklidir.
İşte karşılaşılan sorunların ve duygusal zorlukların paylaşılabileceği destekleyici grupların oluşturulması da yararlıdır.