“FIRÇALAR ÇANTADA DİŞLER YOLUNDA” PROJESİMİZİN 2.UYGULAMASI 21.04.2010 TARİHİNDE YAPILACAKTIR.

 Toplumda küçük yaşlardan itibaren eğitim yolu ile ağız diş sağlığı bilgilerinin artırılması, doğru tutum ve alışkanlıkların oluşturulması ve koruyucu uygulamalar ile hastalıkların yaygınlık ve şiddetinin azaltılması suretiyle yaşam kalitesinin artırılması amacıyla Sağlık Müdürlüğümüzce çalışmalarımız düzenli ve kontrollü bir şekilde devam etmektedir.

Bu çalışmalar kapsamında koruyucu ağız diş sağlığının önemine istinaden İl Sağlık Müdürlüğümüz ve Kırıkkale Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çoruh Türksel DÜLGERGİL işbirliği ile 26.02.2010 tarihinde “Fırçalar Çantada, Dişler Yolunda” projesi, düzenlenen bir program ile ilimizde başlatılmıştır.

Karaman Valiliği, İl Sağlık Müdürlüğü ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile ortaklaşa yürütülecek olan projenin amacı; özellikle okul çağı çocuklarında diş çürümelerini engellemek ve gecikmiş diş fırçalama alışkanlığının kazanılmasını sağlamaktır. Bu proje, diş hekimleri ve eğitim almış sağlık meslek lisesi öğrencileri ve sağlık yüksekokulu öğrencilerinin de katılımıyla yılda 4 defa flor jelin çocukların dişlerine uygulanmasıyla gerçekleştirilecektir.

Bu proje; okul çağı çocuklarının genel sağlık sorunları dışında, diş çürüğü tedavisinin Türkiye ekonomisine ciddi bir tedavi maliyeti getirdiği düşünüldüğünde, hem ekonomik boyutu hem de çocuk ve toplum sağlığı açısından bir ilk olma özelliği taşımakla birlikte ilimizden sonra birçok ilde de projenin başlaması da projenin öneminin gittikçe daha net olarak anlaşıldığını ortaya koymaktadır.

Projemizin 2.programı 21.04.2010 tarihinde saat 12:30’da Karaman Kemal Kaynaş Stadyumunda yapılacaktır.

Yaklaşık 1000 ilköğretim okulu öğrencisinin sahaya Türkiye haritası çizimi ile gerçekleşecek olan flor jel uygulamamız Doç.Dr.Türksel DÜLGERGİL ‘in katılımıyla büyük bir coşku içinde yapılacaktır. Karaman Valiliğimizin 23 Nisan Çocuk Şenlikleri Programında yer olan projemize hak ettiği önemi verebilmek ve amacına ulaşmasını sağlamak için ulusal çapta duyurulması bizim için büyük önem arz etmektedir. 

Bu sebeple tüm değerli medyamızın projemize gereken önemi ve özeni göstereceğine inanıyor ve projemize davet ediyoruz.  

FIRÇA İLE FLORLU JEL UYGULAMASI NEDİR?

Fırça ile flor jel uygulaması yeni bir yöntem olmamakla beraber, 1960 ve 70’lerde bazı Avrupa ülkelerinde özellikle çocuklar arasında GECİKMİŞ BİR FIRÇALAMA ALIŞKANLIĞINI oluşturabilmek için rutin olarak uygulanmıştır.

Yöntemin doğası basit ve kolay öğrenilebilir olduğu gibi zaten çalışmaların tamamı da bir danışman kontrolünde self –bireysel- uygulama tarzında gerçekleştirilmiştir. Uygulamada önerilen; en az bir dakikalık temas (uygulama) süresi ve ardından yapılacak tek seferlik tükürme işlemidir. Klinik raporlar bireysel uygulanan flor jelleri üç kategoriye ayırmaktadır: Okul çocuklarında yapılan çalışmalar, ortodontik hastalarda deminerilizasyonu önleme ve yüksek çürük riskli kserostomili bireylerde uygulananlar.

Büyük bir kısmı 1970 ve 80’lerde yapılan en son Fırça-jel çalışmalarında edinilen klinik sonuçlar; uygulama sıklığı ve etkinlik arasında önemli bir bağlantı olduğunu ortaya çıkarmıştır. Değişkenlik göstermekle beraber; farklı modda (fırça ile ve tray-kaşık- ile) gerçekleştirilen flor jel uygulama işlemindeki ortalama yüzdesel çürük koruma etkisi; fırçada %32 (aralık: %7-35, yılda 8 uygulama) ve kaşıkta %20 (yılda bir) - %26 (yılda 2) olarak bildirilmiştir.

Ülkemiz için yeni olmakla beraber, fırça ile flor jel uygulaması (brush-on), İsviçre ve Polonya gibi değişik ülkelerde başarıyla uygulanmaktadır. Değişik uygulamalarla desteklenen fırçayla flor uygulamasının %60 lık bir çürük azalımına sebep olduğu ve bir yıllık süreçte çocukların %60’ının dental tedavi ihtiyacının azaldığı ifade edilmiştir.

FIRÇA FLOR JEL UYGULAMASININ AVANTAJLARI:

Yüksek konsantrasyon da florlu jel ve vernik uygulaması çürükleri önlemede etkin olsa da uygulanmasında profesyonel destek gerektiği için doğal olarak bireysel uygulanan metotlara göre daha maliyetli olmaktadır. Bu açıdan florlu jeller özellikle rutin uygulama mantığında hala önemli bir koruyucu uygulama olarak değerlendirilebilinir.

Farklı koruyucu uygulama metotları ile kıyaslandığında günümüzde çok yaygın bir uygulama alanı bulamamış “fırça ile flor jel uygulama (brush-on fluoride gel application)” işlemi bazı avantajlara sahip olarak izlenmektedir. Bunlar; uygulama kolaylığı, ekonomik olması, kolay öğrenilip öğretilebilmesi ve kuşkusuz fırçalama işlemini hatırlatan doğasıdır. Bununla beraber, yılda en az 4 uygulama moduyla bu tip bir uygulamanın özellikle orta ve yüksek risk gruplu hastalarda tek başına etkili olması da beklenemez. Yüksek riskli çocuklara” ek jel uygulamalarının kaçınılmazdır (örn; yılda 4 yerine 6-8 uygulama gibi).

Maliyet açısından değerlendirildiğinde fırça-jel uygulamasının oldukça önemli bir avantaj oluşturduğu açıktır. Uygulanan birey/bireylerin yaşına bağlı olarak pek çok uygulama bireysel (self) olarak gerçekleştirilebilmektedir. Bu durum, tek bir kontrolörle (supervisor) pek çok çocuğa aynı anda uygulama yaptırılabileceği gerçeğini de öne çıkartmaktadır.

SİSTEMATİK BİR KORUYUCU UYGULAMA FELSEFESİNDE FIRÇA-FLOR JEL İŞLEMİ:

Ülkemizde, ana sınıfları düzeyinde uygulanan sistematik bir “diş fırçalama eğitimi” olmadığından, gecikmiş bir fırçalama alışanlığının oluşturulması genel bir bakış açısında ileride düşünülecek ülke çapındaki koruyucu uygulamalar için bir temel oluşturabilir ve basitleştirilmiş bazı farklı koruyucu uygulamalarla karşılaştırıldığında önemli oranda koruyuculuk sağlayabilir. Bu açıdan; dünya benzerleri ile kıyaslandığında özellikle birinci sınıf ilköğretim çağı çocuklarında gerçekleştirilmesi olası bu tip bir “sınıf-içi jel uygulaması” metodunun ilk ve ikinci uygulamalarının bir “UYGULAMA GRUBU” tarafında gerçekleştirilmesi daha yararlı olabilir. Bu düşünce tarzında; her il hatta ilçe merkezindeki özgün şartlar dâhilinde “AŞI MANTIĞI” ile yılın belli dönemlerinde sınıfların gezilmesi suretiyle oluşturulacak bir grubun bu işlemi gerçekleştirebilmesi pratik bir çözüm olabilir.

Bu tip bir grup için olası alternatifler; “Sağlık Bir Bütündür” konsepti üzerine kurulu bir felsefeyle, flor jel uygulamasını düzenli olarak gerçekleştiren bir grubun eğitimi ve bilinçlendirilmesi büyük önem arz etmektedir. Bu amaçla Sağlık meslek lisesi ve hemşirelik-sağlık meslek yüksek okulu müfredatlarına bir staj formatında yerleştirilebilecek flor jel uygulaması işlemi, ileride yapılacak olan çalışmalara süreklilik kazandırabilir.

İl ve ilçe merkezlerindeki kız meslek lisesi ya da yalnızca liselerdeki kız öğrenciler gibi alternatifleri de kullanarak, ileride anne olacak jenerasyonu kısmen bilinçlendirilebilir ve yine bu grup İlçe merkezlerinde “toplu uygulama modlarında”  kullanılabilir. Bu tarz bir  uygulamayla aynı zamanda  toplumun uygulamalara ilgisi de çekilebilir.

Basın ve Halkla İlişkiler Birimi

(Resimler; 26.02.2010 tarihindeki 1.uygulamamıza aittir)

resim1

resim2